03. LABORATUVAR HİZMETLERİ ARALIK 2025

1. Polikliniklerden istenen laboratuvar tetkik sayıları her bir tetkik için branş ve hekim bazlı analiz edilmelidir.

Aralık 2025 verileri, poliklinik istemlerinin büyük kısmının İç Hastalıkları, Çocuk Sağlığı ve Aile Hekimliği branşlarında yoğunlaştığını göstermektedir.
• Özellikle 25-Hidroksi Vitamin D ve Vitamin B12 gibi testlerin İç Hastalıkları ve Çocuk Sağlığı hekimleri (...................) tarafından en sık talep edilen parametreler olduğu saptanmıştır.
• ALT, AST ve Hemogram testlerinin tüm branşlarda rutin panel olarak yüksek sayılarda istendiği görülmektedir

2. Acil servisten istenen laboratuvar tetkik sayıları her bir tetkik için branş ve hekim bazlı analiz edilmelidir.

1. Tetkik Dağılımı ve İş Yükü Analizi:

• Acil serviste en sık istenen tetkiklerin ALT, AST ve Hemogram olduğu görülmektedir. Bu durum, acil başvurularında rutin tarama panellerinin yoğun kullanımını yansıtmaktadır.

• Bilirubin (Total/Direkt) istemleri, özellikle çocuk ve karaciğer hassasiyeti olan vakalarda yoğunlaşmıştır.

• Dr. .............. ve Dr. .................., toplam istem sayısında en yüksek hacme sahip hekimler olarak öne çıkmaktadır.

2. Kaynak Yönetimi ve Akılcı İstem:

• Standardın rehberlik bilgisi uyarınca, hekimlerin E-Nabız sistemini kullanarak mükerrer tetkik istemlerinin (kısa süre önce yapılmış testlerin tekrarı) önüne geçmesi hedeflenmektedir.

• İstem sayılarının hekim bazlı karşılaştırılması, "Akılcı Laboratuvar Test İstem Rehberleri" doğrultusunda farkındalık oluşturulması için klinik sorumluları ile paylaşılmalıdır.

3. Kliniklerden istenen laboratuvar tetkik sayıları her bir tetkik için branş ve hekim bazlı analiz edilmelidir.

Bu tablo, kliniklerde yatan hastalar için Biyokimya (L100000-L107600) ve Mikrobiyoloji (912000-912330) kodları kapsamında yapılan istemlerden derlenmiştir.
• Kliniklerden gelen tetkik yükünün büyük bir kısmının İç Hastalıkları branşında yoğunlaştığı, Uzm.Dr. ......... ve Uzm.Dr. .............’nın yatan hasta takibinde en fazla biyokimyasal ve hematolojik parametre talep eden hekimler olduğu saptanmıştır,.
• Yatan hastalar için yapılan istemlerin çoğunlukla Hemogram, TSH ve Karaciğer Fonksiyon Testleri (ALT/AST) üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir

4. Branş ve hekim bazlı değerlendirme sonuçları karşılaştırmalı bir şekilde hekimlerle paylaşılmalıdır.
Bu tablo, özellikle İç Hastalıkları ve Çocuk Sağlığı branşlarında görev yapan hekimlerin "Akılcı Tetkik İstemi" çerçevesinde bilgilendirilmesi amacıyla paylaşılan rapor formatını temsil eder:

Hekimlere sunulan bu raporlar, özellikle Vitamin B12, Folat ve Ferritin gibi periyodik olarak tekrarlanan testlerde, hekimlerin istem sayılarını branş ortalamasıyla görmesini sağlar.
• Standardın rehberlik bilgisi uyarınca, bu paylaşımlar hekimlerin tetkik istem alışkanlıklarını gözden geçirmesine ve E-Nabız üzerinden mükerrer tetkikleri kontrol etme sıklığını artırmasına katkı sunar.
• Sadece istem sayıları değil, sonuç verme süreleri (TAT) de karşılaştırmalı olarak paylaşılmalıdır. Örneğin, Aralık 2025 verilerinde Sedimentasyon sonuçlarının ortalama 33-38 dakikada, Bilirubin sonuçlarının ise test türüne göre 26-130 dakika arasında onaylandığı bilgisi klinisyenlerle paylaşılmaktadır.

5. Laboratuvar sonuç verme süreleri test bazlı analiz edilmelidir.

1. Numune Kabul Süreçleri (Pre-Analitik Evre):

• Tüm tetkik gruplarında numune alma ile laboratuvara kabul arasındaki 30 dakikalık hedef süreye büyük oranda uyum sağlandığı görülmektedir.

• Örneğin PTZ tetkiklerinde farklar çoğunlukla 2 ile 17 dakika arasında değişmektedir. Sedimentasyonda ise numune alım-kabul farkı ortalama 15 dakika civarındadır.

2. Sonuç Onay Süreleri (Analitik Evre):

• PTZ: Kabul ile onay arasındaki farklar genelde 11 ile 38 dakika arasındadır ve 120 dakikalık hedefin oldukça altındadır.

• Bilirubin: Total Bilirubin sonuçları için 240 dakikalık geniş bir hedef belirlenmiş olsa da gerçekleşen süreler çoğunlukla 30-50 dakika bandındadır. Ancak bazı durumlarda bu sürenin 130-147 dakikaya kadar çıktığı (örneğin protokol ...... ve .........) gözlenmiştir.

• Hemogram: 180 dakikalık hedefe karşılık gerçekleşen onay süreleri genelde 40-45 dakika civarında seyretmektedir

6. Dış laboratuvara gönderilen numunelerin belirlenen zamanda laboratuvara teslimi ve belirlenen zamanda sonuçlarının bildirimine dair gerekli takip yapılmalıdır.

1. Numune Teslim ve Sonuçlandırma Süreçleri:

• Teslimat Takibi: İncelenen numunelerin (Sitoloji, Biyopsi, TUR materyalleri vb.) tamamının, tesis tarafından belirlenen numune alım hedef süreleri içerisinde dış laboratuvara ulaştırıldığı görülmektedir.

• Sonuç Bildirimi: Raporlardaki "SONUC_HEDEF" kriteri (1 olarak tanımlanmış) baz alındığında; ......................... gibi hastaların sonuçlarının belirlenen yasal ve klinik süreler içinde sisteme düştüğü kanıtlanmıştır.

2. Kayıt ve İzlenebilirlik:

• Dış laboratuvar süreçlerine ait tüm basamaklar (numune alımı, gönderim zamanı, laboratuvar kabulü ve onay zamanı) HBYS üzerinden dijital olarak kayıt altına alınmıştır,,. Bu durum standardın "tercihen HBYS'de veya manuel kayıt altına alınma" şartını karşılamaktadır,.

3. Değerlendirme ve Başarı Oranı (Algoritma):

• Hesaplama: Algoritma uyarınca; (Takibi yapılan ve zamanında sonuçlanan numune sayısı / Toplam incelenen numune sayısı) x 100 formülü uygulanır,.

• Analiz Sonucu: Kaynaklardaki örneklem grubunda (...................... vb.) gecikme saptanmadığı için başarı oranı ％100'dür,.

• Karar: Başarı oranı ％80 ve üzeri olduğu için bu ölçüt "Karşılanıyor (K)" olarak değerlendirilir.