1. Sağlık tesisinin medikal gaz, elektrik, su, yakıt, tehlikeli ve tıbbi atık, haberleşme, kira vb. giderlerinin analizi yapılmalıdır:

DS-21.1: Sağlık Tesisi Genel Gider Analiz Tablosu (Aralık 2025)

1. Enerji Verimliliği ve Uygunsuzluk Durumu:

    ◦ Kurum hedef göstergelerine göre tesisin "Metrekare Başına Düşen Tüketim Miktarı" Aralık ayında 108,45 olarak gerçekleşmiştir.

    ◦ Belirlenen hedef değerin (<80>"UYGUNSUZ" olarak değerlendirilmiş ve iyileştirme için F436C kodlu Düzeltici ve İyileştirici Faaliyet (DİF) süreci başlatılmıştır.

2. Yakıt ve Elektrik Giderleri:

    ◦ Kasım ayında 595,00 TL olan doğal gaz giderinin Aralık'ta 96.871,31 TL'ye yükselmesi, kış dönemi enerji yönetiminin (izolasyon, ısı ayarları vb.) gözden geçirilmesini zorunlu kılmaktadır.

    ◦ Elektrik giderleri, toplam işletme giderlerinin yaklaşık ％44'ünü oluşturarak maliyet yükünde ilk sırada yer almaktadır.

3. Tıbbi Atık Yönetimi:

    ◦ Tıbbi atık gideri 40.592,76 TL olarak kaydedilmiştir. Yatılan gün başına düşen tıbbi atık miktarı 1,83 kg ile verimlilik hedefleri dahilinde olsa da toplam maliyetin düşürülmesi için ayrıştırma süreçlerinin yerinde denetlenmesi planlanmalıdır. 

• 2. Hasta başına düşen ilaç ve tıbbi sarf malzeme maliyetleri branş ve işlem bazlı analiz edilmelidir:

21.2. İlaç ve Tıbbi Sarf Malzeme Maliyetleri (Branş Bazlı)

Aralık 2025'te branşlara göre hasta başına düşen maliyetlerin özeti:

Analiz Notu: Ortopedi branşı, cerrahi sarf malzeme kullanımı nedeniyle 295,73 TL ile en yüksek hasta başı maliyete sahiptir. Hastane genel ortalaması ise 70,15 TL olarak gerçekleşmiştir.

3. Personel nöbet, icap nöbeti ve fazla mesai ücretleri analiz edilmelidir:

Memur Gözlemleri:

• Aralık ayı, bir önceki aya (Kasım) kıyasla hem nöbet tutan personel sayısında (56 → 54) hem de toplam maliyette (448.415 → 393.859 TL) bir düşüşe işaret etmektedir.

• Ortalama ücret (7.293,69 TL), Temmuz ayından bu yana kaydedilen en düşük seviyeye gerilemiştir. Bu durum, Aralık ayında toplam mesai yükünün azaldığını veya birim mesai saatlerinin daha geniş bir zaman dilimine/personele yayıldığını göstermektedir.

• Genel trend incelendiğinde, yılın ikinci yarısında görev alan personel sayısı Temmuz ayına göre artmış olsa da, kişi başı düşen ortalama ödeme miktarı kademeli olarak azalmış ve Aralık ayında yılın en düşük verimlilik/maliyet dengesine ulaşmıştır.

4B Sözleşmeli Gözlemleri:

• Aralık ayında personel katılımı, Kasım ayındaki zirve noktasından (10 kişi) tekrar Temmuz ve Eylül aylarındaki standart seviyelere (6 kişi) gerilemiştir.

• Ortalama ücretlerde (5.440,11 TL) Kasım ayına göre belirgin bir düşüş yaşanmış olsa da, bu rakam hala Temmuz (4.196 TL) ve Eylül (4.667 TL) ayları ortalamasının üzerindedir.

• Ağustos ve Kasım aylarında yaşanan yoğun nöbet ve mesai yükü, Aralık ayında yerini daha dengeli bir çalışma temposuna bırakmıştır.

• Genel özetle Aralık ayı, 4/B'li personel özelinde nöbet ve fazla mesai kazançlarının yıl geneli ortalamasına yaklaştığı bir "normalleşme" ayı olarak değerlendirilmektedir.

4. Yatak, personel ve metrekare başına düşen giderler analiz edilmelidir:

SDS-21.4 standardı, sağlık tesisinin verimliliğini ölçmek amacıyla tescilli yatak sayısı, personel sayısı ve tesisin toplam metrekaresi üzerinden maliyet analizlerinin yapılmasını gerektirir.
 

Tablo Analiz Notları ve Yorumlar

1. Eylül Ayı Zirve Noktası:

• Yılın en yüksek gider rakamları Eylül ayında gerçekleşmiştir. Yatak başına düşen gider 241.692,50 TL ile Aralık ayından bile daha yüksektir.

• Bu durum, Eylül ayında yapılan toplu mal/hizmet alımları veya büyük onarım giderlerinden (Makine-Teçhizat onarım bütçesinin o dönemdeki kullanımı gibi) kaynaklanmış olabilir [13, 21.7].

2. Kasım - Aralık Dönemi Ciddi Artış:

• Kasım ayında 125.436,00 TL olan yatak başına gider, Aralık ayında yaklaşık ％58 artış göstererek 197.938,71 TL’ye yükselmiştir.

• Aralık ayındaki bu artışın temel nedenleri arasında, elektrik ve doğal gaz (yakıt) giderlerindeki mevsimsel yükseliş (Doğal gazın Aralık'ta 96.871,31 TL'ye çıkması) ve personel nöbet/fazla mesai ücretlerindeki artışlar gösterilebilir.

3. Personel ve Verimlilik İlişkisi:

• Personel sayısı yıl genelinde 231 civarında seyrederken, Kasım ayında 222'ye düşmüş, Aralık ayında ise 224 olmuştur.

• Personel başına düşen giderin Aralık ayında 53.019,30 TL'ye çıkması, toplam gider artışının personel sayısındaki artıştan çok daha hızlı olduğunu (işletme giderlerinin baskınlığını) kanıtlamaktadır.

4. Metrekare Başına Gider ve Tüketim Uyumu:

• Metrekare başına gider Aralık'ta 2.616,51 TL olarak kaydedilmiştir.

• Bu veri, SDS-25 Kurum Hedef Göstergeleri'ndeki "Metrekare Başına Düşen Tüketim Miktarı"nın Aralık'ta 108,45 ile hedefin (<80>DİF (F436C) ihtiyacı olduğunu göstermektedir.

5. Mal ve hizmet alım giderleri analiz edilmelidir:

SDS-21.5 standardı, sağlık tesisinin operasyonel sürekliliği için hayati önem taşıyan mal ve hizmet alım giderlerinin bütçe disiplini çerçevesinde analiz edilmesini ve bütçe verimliliğinin izlenmesini amaçlar.

Kaynaklardaki verilere dayanarak, Temmuz - Aralık 2025 dönemini kapsayan analiz tablosu ve yorumlaması aşağıdadır:

SDS-21.5: Mal ve Hizmet Alım Giderleri Analiz Tablosu (2025)

Tablo Analiz Notları ve Yorumlar

1. Mal Alım Giderlerinde Yıl Sonu Artışı:

• Mal alım giderleri, Aralık ayında 2.268.865,85 TL ile yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştır.

• Temmuz ayına kıyasla harcamaların yaklaşık 3 katına çıkması, yıl sonu stok tamamlama faaliyetlerini veya büyük çaplı bir tıbbi malzeme tedarik sürecini işaret etmektedir. Aralık sonu itibarıyla mal alımı bütçesinde hala 2,19 milyon TL serbest ödenek bulunmaktadır.

2. Hizmet Alımı Bütçesinde Kritik Seviye:

• Hizmet alım giderleri yıl boyunca aylık ortalama 1,4 - 1,5 milyon TL bandında seyretmiştir. Ancak Ağustos ayında 1.813.660,95 TL ile bir sıçrama yaşandığı görülmektedir.

• Aralık ayı sonu itibarıyla hizmet alımı kaleminde kalan bütçe 404.916,92 TL’ye kadar gerilemiştir. Mevcut aylık harcama trendi göz önüne alındığında, bu tutarın çok kısıtlı olduğu ve yeni mali yıl bütçesi açılana kadar hizmet sürekliliği açısından yakından takip edilmesi gerektiği analiz edilmiştir.

3. Bütçe Yönetimi ve Stratejik Planlama:

• Hastanenin mal alımı bütçesi (yüzde olarak) hizmet alımı bütçesine göre daha kontrollü tüketilmiştir. Hizmet alımlarında bütçenin tükenme noktasına yaklaşması, dış kaynaklı hizmetlerin (temizlik, yemek, veri girişi vb.) maliyet analizlerinin yeniden yapılmasını zorunlu kılmaktadır.

Yönetsel Öneri: SDS-21.9 uyarınca Başhekim başkanlığındaki kurul, hizmet alımı bütçesindeki daralmayı analiz etmeli ve bir sonraki yılın bütçe planlamasında bu kalem için daha geniş bir pay ayrılması veya mevcut hizmetlerin verimlilik analizleri üzerinden tasarruf alanlarının belirlenmesi konusunu değerlendirmelidir.

6. Yatılan gün başına tıbbi atık miktarı ve gideri analiz edilmelidir:

SDS-21.6 standardı, sağlık tesisinde oluşan tıbbi atık miktarının ve buna bağlı maliyetlerin yatılan gün sayısı üzerinden analiz edilmesini, kaynakların verimli kullanılmasını ve atık yönetiminde etkinliğin sağlanmasını amaçlar.

SDS-21.6: Yatılan Gün Başına Tıbbi Atık Miktarı ve Gideri Analiz Tablosu (2025)

Aralık 2025 Analiz Notları ve Yorumlar

1. Verimlilikte Yılın En İyi Seviyesi:

• Aralık ayı, 574 yatılan gün sayısı ile yılın en yüksek doluluk oranına ulaşılan dönemidir.

• Buna paralel olarak, yatılan gün başına düşen atık miktarı (1,83 kg) ve atık gideri (53,05 TL), yılın en düşük ve en verimli seviyesine gerilemiştir. Bu durum, hasta sayısı arttıkça tıbbi atık yönetimindeki birim maliyetlerin optimize edildiğini göstermektedir.

2. Kasım - Aralık Karşılaştırması:

• Kasım ayında yatış sayısının düşük olması (143 gün), gün başına atık miktarını 6,34 kg gibi oldukça yüksek bir seviyeye taşımıştı.

• Aralık ayında yatışların yaklaşık 4 kat artmasıyla birlikte, atık miktarının sadece ％16 artması (906 kg'dan 1.053 kg'a), atık ayrıştırma ve yönetim süreçlerinin yüksek dolulukta daha etkin yürütüldüğünü kanıtlamaktadır.

3. Maliyet Kontrolü:

• Aralık ayında toplam atık gideri 30.452,76 TL olarak gerçekleşmiştir. Gün başına giderin 53,05 TL'ye düşmesi, hastanenin mali sürdürülebilirliğine olumlu katkı sağlamaktadır.

4. Yönetsel Aksiyon:

• SDS-21.9 uyarınca Başhekim başkanlığındaki kurulun, Aralık ayındaki bu verimli tabloyu "standart uygulama" haline getirmek için atık ayrıştırma süreçlerini yerinde denetlemeye devam etmesi önerilir.

7. Onarım giderleri analiz edilmelidir.

SDS-21.7 standardı, sağlık tesisindeki tıbbi cihaz, makine-teçhizat, taşıt ve bina onarım giderlerinin bütçe disiplini ve verimlilik perspektifiyle analiz edilmesini amaçlar.
 

Onarım giderleri analizi (Temmuz–Aralık dönemi, 6 aylık toplam):

Genel Özet

• Toplam Onarım Bütçesi (6 ay): ≈ 3.654.578 TL
• Toplam Gerçekleşen Onarım Gideri: ≈ 744.647 TL
• Genel Kullanım Oranı: ％20,4 → Bütçenin büyük kısmı (％79,6) henüz kullanılmamış / harcanmamış.
• En yüksek harcama kalemi: Makina, Teçhizat Bakım Onarım (toplam giderin ％96'sı burada).
• En düşük harcama: Hastane Bakım Onarım 

8. Borçlanma gün süresi analiz edilmelidir:

21.8 ve 21.9. Yönetsel Analiz ve Tasarruf

• Borçlanma: 60 günü geçen stok tutarının tahakkuka oranı ％58,07 ile hedef sınırının (<％60) altında kalarak uygun bulunmuştur.

• Karar: Başhekim başkanlığındaki kurul, Ocak ayının ilk 7 günü içinde toplanarak Aralık ayı verilerini analiz etmeli ve özellikle m2 başına tüketim ve muhasebeleştirme süresi (7,26 gün) alanlarındaki uygunsuzluklar için iyileştirme planı yapmalıdır.