GENEL AÇIKLAMALAR VE ÖRNEKLEM KURALLARI
- Örneklem Seçimi: Tesis yatak sayısına göre randomize örneklem sayısı belirlenir:
- 49 ve altı yatak → 5 örneklem.
- 50–149 yatak → 10 örneklem.
- 150–299 yatak → 15 örneklem.
- 300 ve üzeri yatak → 20 örneklem.
- Temel DİF Kuralı: Analiz sonucunda herhangi bir uygunsuzluk tespit edilmediği ve DİF açılmadığında, standart/ölçüt Karşılanıyor (K) kabul edilir.
- DİF Kapatılma Oranı: Hesaplamaya yalnızca ilgili iki aylık dönemde açılan DİF dahil edilir; önceki dönemden devreden DİF'ler dahil edilmez, ayrı raporlanır.
TALİMAT 23.1 | Ana Gider Kalemlerinin Analizi
23.1.1. Ölçüt Tanımı Ana gider kalemleri (Personel, İlaç ve Tıbbi Malzeme, Hizmet Alımı, İşletme ve Kanuni Yükümlülükler) analiz edilmelidir.
23.1.2. Değerlendirme Soruları
| Soru | Evet | Hayır |
|---|---|---|
| 1. Personel giderlerinin önceki yıla göre değişimi ve toplam içindeki oranı analiz edilmiş mi? | ☐ | ☐ |
| 2. İlaç ve tıbbi malzeme giderlerinin önceki yıla göre değişimi ve oranı analiz edilmiş mi? | ☐ | ☐ |
| 3. Hizmet alım giderlerinin analizi yapılmış mı? | ☐ | ☐ |
| 4. İşletme giderlerinin analizi yapılmış mı? | ☐ | ☐ |
| 5. Analiz sonuçlarını değerlendirmek üzere bir toplantı yapılmış mı? | ☐ | ☐ |
| ⚠ İlk beş sorudan biri HAYIR ise ölçüt karşılanmıyordur. |
23.1.3. Uygulama Adımları
- Veri Kaynağı: Döner Sermaye Bütçesi giderleri esas alınır.
- Zamanlama: İlgili ayın hesapları TDMS'ye bir sonraki ayın sonunda yansıdığı için, analizlerde en az bir ay önceki veriler değerlendirilir.
- Kıyaslama: İlgili ay verisi (kümülatif toplam), önceki yılın aynı dönem verisi ile karşılaştırılarak artış/azalış miktarları tespit edilir.
TALİMAT 23.2 | İşletme Giderleri ve Tüketim Miktarları Analizi
23.2.1. Ölçüt Tanımı Sağlık tesisinin işletme giderleri (elektrik, su, yakıt, tıbbi atık, haberleşme, kira vb.) ve tüketim miktarları analiz edilmelidir.
23.2.2. Analiz Parametreleri
- Elektrik, Su ve Yakıt: Hem maliyet hem de tüketim miktarı bazında izlenmelidir.
- Haberleşme: Posta, telefon, internet ve hat kira giderlerini kapsamalıdır.
- Tıbbi Atık: Tehlikeli ve tıbbi atık miktarları ile bunlara bağlı maliyetler analiz edilmelidir.
TALİMAT 23.3 | Personel Ek Ödeme ve Mesai Analizi
23.3.1. Ölçüt Tanımı Personel nöbet, icap nöbeti ve fazla mesai ücretleri ile saatleri analiz edilmelidir.
23.3.2. Uygulama Detayları
- SBYS Takibi: Personel çalışma listeleri ve nöbet/mesai takibi SBYS üzerinden dinamik olarak yapılmalıdır.
- Yönetici Takibi: Her üst yönetici (Başhekim, İdari Mali İşler Müdürü, Sağlık Bakım Hizmetleri Müdürü) kendisine bağlı personelin mesai ve nöbet takibini ayrı ayrı yapmalıdır.
- Adalet ve Verimlilik: Haftalık zorunlu çalışma sürelerinin tamamlanması sağlanmalı ve süreyi aşan durumlar fazla mesai olarak raporlanmalıdır.
TALİMAT 23.4 | Birim Başına Düşen Giderlerin Analizi
23.4.1. Ölçüt Tanımı Sağlık tesisinin genel verimliliğini ölçmek amacıyla yatak, personel ve alan bazlı gider analizleri yapılmalıdır.
23.4.2. Değerlendirme Soruları
| Soru | Evet | Hayır |
|---|---|---|
| 1. Yatak başı ilaç ve tıbbi malzeme gideri analiz edilmiş mi? | ☐ | ☐ |
| 2. Personel başı fazla mesai gideri analiz edilmiş mi? | ☐ | ☐ |
| 3. Metrekare başına enerji gideri (elektrik, su, yakacak) analiz edilmiş mi? | ☐ | ☐ |
| 4. Yatılan gün başına tıbbi atık gideri/miktarı analiz edilmiş mi? | ☐ | ☐ |
| ⚠ İlk dört sorudan biri HAYIR ise ölçüt karşılanmıyordur. |
TALİMAT 23.5 | İki Aylık Başhekim Değerlendirme Toplantısı
23.5.1. Ölçüt Tanımı Başhekim başkanlığında giderler iki ayda bir, sonraki ayın ilk 7 günü içerisinde önceki iki aya ait veriler üzerinden analiz edilerek tasarruf alanları belirlenmelidir.
23.5.2. Toplantı Gündemi
- Gider kalemlerindeki artışların esas sebeplerinin tespiti.
- Gereksiz harcamaları önlemek için erken uyarı sistemlerinin değerlendirilmesi.
- Riskli alanlar için etkili aksiyon planlarının oluşturulması.
- Önceki dönem DİF sonuçlarının ve iyileşme düzeyinin kontrolü.
23.5.3. Ölçüm Formülü ve Karşılama Düzeyi
| Formül | Karşılanıyor (K) | Kısmen (KK) | Karşılanmıyor (KM) |
|---|---|---|---|
| DİF Kapatılma Oranı (％) = (Kapatılan DİF / Açılan DİF) x 100 | ％80 ve üzeri | ％60 – ％79 | ％59 ve altı |